عبد الحسين شهيدى صالحى
255
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
( شمارهء 246 ) در كتابخانهء الجامع الكبير موجود است . سيد عز الدين امام البدر تأليفات متعدد ديگرى ( حدود 120 عنوان ) دارد كه ذيلا تفسيرهاى او را نقل مىكنيم : 1 ) مفاتيح الرضوان فى تفسير الذكر بالآيات القرآن ، اين اثر در چند جلد به زبان عربى شامل بخشى از آيات قرآن است . - 2 ) حكاية المنقول فى القرآن الحكيم ، در بواطن و اسرار آيات . - 3 ) الأيضاح البيان فى قصص القرآن ، در يك جلد شامل بخشى از آيات قرآنكه در قصص انبياء نازل گرديده است . تأليفات مؤلف كلا به زبان عربى است و غالبا در كتابخانههاى يمن موجود است . منابع : ابجد العلوم ، 868 - الأعلام ، 6 / 38 - ايضاح المكنون ، 1 / 51 - البدر الطالع ، 2 / 133 توضيح الأفكار ، 1 / 73 - تحفة الأخوان ، 57 - الدر الفريد ، 9 - فهرست الأزهرية ، 1 / 475 - معجم المؤلفين ، 9 / 56 - مؤلفات الزيدية ، 1 / 187 - هدية العارفين ، 2 / 338 تفسير سليمانى : اثر شيخ عليرضا ( م 1120 ق ) ، فرزند كمال الدين حسين اردكانى شيرازى از شيوخ مفسران فارسىنويس شيعى دوران عصر صفوى . اين تفسير در يك مجلد بزرگ و به زبان فارسى شامل تمام قرآن كريم به شيوهء ادبى و كلامى و با مشرب فلسفى و عرفانى نگاشته شده است . تلاش مؤلف بر آن است كه همهء بحثهاى خود را به روايات ائمه ( ع ) ارتباط دهد و در كنار بيان روايات به نقل اقوال صحابه و تابعان چون ابن عباس ، مجاهد ، و قتاده بپردازد . وى از تفسير قمى و تفسير شيخ طوسى و عياشى بهره برده است . روش مفسر بدينگونه است كه ابتدا آيهء شريفه را آورده است ، سپس بهگونهء روان و شيرين و با سبكى زيبا و نيكو و با در نظر گرفتن جوانب بلاغت و ادب به ترجمه و تفسير پرداخته است و سعى فراوانى كرده است كه ترجمهء آيات ، كمال مطابقت را با متن عربى قرآن كريم داشته باشد . در ترجمه حد وسط را برگزيده و راه افراط و تفريط را نپيموده است . به گونهاى كه تاكيد بر نثر و زبان فارسى دارد . بدون توجه به نظرگاههاى تفسيرى و